Kalite Yönetimi Uyma Ölçeğinin Yükseköğretim İçin İşlemselleştirilmesi: Yükseköğretimde Kalite Yönetimi Uyma Ölçeği

Yükseköğretimdeki küresel gelişmelerin kalite yönetimini temel bir meşruiyet aracı hâline getirmesi ve 2015 yılında Türk yükseköğretimsisteminde Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK)’nun kurulmasıyla birlikte, Türkiye’de kalite yönetimi kurumsallaşmaya başlamışve kalite yönetiminin yayılımı hız kazanmıştır. Bu çerçevede, kalite yönetiminin getirdiği kurumsal değişimi anlayabilmek ve kaliteyönetiminin yükseköğretimde nasıl tanımlanıp uygulandığını keşfedebilmek için Yükseköğretimde Kalite Yönetimi Uyma Ölçeğigeliştirilmiştir. Ölçüm sonuçlarına göre yükseköğretim kurumlarının tamamı normatif olarak sunulan kalite yönetimi standart veyönergelerine uyarak kalite yönetimini uygulamaya çalışmaktadır. Ayrıca kalite yönetimini erken dönemde benimseyenlerin normatiflikderecesi daha yüksektir. Ölçeğin analiz çalışmalarında, Türk yükseköğretim sisteminde erken dönemde kalite yönetimini benimseyenve yükseköğretimdeki gelişmelere öncülük eden bir grup üniversitenin diğer üniversitelere göre bir adım önde olduğu belirlenmiştir.Çalışma, Türkiye’de yükseköğretimde kalite yönetimi açısından kurumsallaşmanın, düzenleyici üst kuruluşlar, uluslararası kuruluşlar,uluslararası kalite kuruluşları ve devletler üstü yapıda ussal olarak üretilen akılcı argümanlara, yükseköğretim kurumları tarafından uymadavranışı (argümanlara uyarak uygulama) gösterildiğini ve bu uyarak uygulama davranışını gösteren üniversitelerin (normatif benimseyenüniversiteler) daha sonraki dönemlerde kalite yönetimini kendi ihtiyaçlarına ve yapılarına göre ussal olarak kurgulayabileceklerinibelirtmektedir. Ancak, uyarak uygulama davranışında, uyarak uygulamanın tam olarak gerçekleştirilmemesi nedeniyle törensel olarakkalite yönetimini benimseyen kurumların olduğu da bir gerçektedir. Yani, yükseköğretimde kalite yönetimi için öne sürülen “önce normatif- sonra ussal benimseme tezi”nde ussallık; yayılmanın dönemine göre ilk benimseyenlerin normatif sonra benimseyenlerin ussalbenimsediği şeklinde değil, normatif benimseyerek uygulayanlar tarafından sonradan normatif benimsemenin geliştirilmesi şeklindedir.Çalışmada ulaşılan sonuçlara göre yükseköğretimde kalite yönetimini ilk benimseyen üniversiteler normatif, daha sonra benimseyenüniversiteler ise normatif bağlamı tam uygulamayarak kalite yönetimini törensel benimsemektedirler. Törensel benimsenen yenilikuygulandıkça daha fazla normatif kurallara uyulmaya başlanmakta, normatif kurallara uyuldukça da daha fazla ussallığa ulaşılmaktadır.

Atıf / Citation

Taştan K., & Yılmaz S., (2022). Kalite yönetimi uyma ölçeğinin yükseköğretim için işlemselleştirilmesi: Yükseköğretimde kalite yönetimi uyma ölçeği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 12(3), 573-587. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1110795

Link: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2404603