| |

Yönetim Bilimlerinde Akıllı Şehir Araştırmaları: Web of Science ve Scopus Veri Tabanlarına Dayalı Bir Bibliyometrik Analiz

Çalışma; yönetim ve işletme bilimleri çerçevesinde akıllı şehir kavramının dinamik ve disiplinler arası yapısını, bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektedir. Araştırmanın temel probleminde, yalnızca tek bir veri tabanına (Web of Science veya Scopus) dayalı önceki çalışmaların kapsamlı bir görünüm sunamadığı, bu nedenle her iki veri tabanının entegre edilerek analiz yapılmasının gerekliliği vurgulanmaktadır. Kuramsal altyapı, akıllı şehirlerin teknoloji, yönetişim, ekonomik kalkınma ve sosyal eşitlik gibi temel boyutları üzerine inşa edilmiş; bu kavramların kentsel yaşam kalitesini artırmadaki dönüştürücü etkileri temel alınmıştır. Çalışmanın amacı; ilgili alandaki yayınların, yazarların, anahtar kelimelerin ve iş birliği yapılarının bibliyometrik veriler ışığında irdelenerek, akıllı şehirler literatürünün genel yönelimini ve
boşluklarını ortaya koymaktır. Materyal ve yöntem açısından; 1999-2025 arası elde edilen 4448 yayına, R Studio üzerinden Bibliometrix kütüphanesi kullanılarak otomatik veri birleştirme, temizleme ve sayısal analiz uygulanmıştır. Bulgular; yayınların yıllık %19,71 artış gösterdiğini, ortalama atıf sayısının 18,24 olduğunu, en üretken yazarlar ve belirli ülkeler arasında yoğun iş birliği olduğunu ortaya koymuştur.
Tartışmada, teknolojinin kentsel yönetişim ve ekonomik stratejilerle entegrasyonunun yarattığı fırsatlar ile mevcut eksiklikler ele alınmış; disiplinler arası yaklaşımın önemi üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak çalışmada, akıllı şehirlerin başarısının, teknolojik gelişmeler ile şeffaf, katılımcı ve sürdürülebilir yönetişim modellerinin stratejik bütünleşmesiyle mümkün olacağı ve bu alanda ileri çalışmaların disiplinler arası temellere dayandırılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Cite / Alıntıla: Sabır Taştan, N. (2025). Yönetim Bilimlerinde Akıllı Şehir Araştırmaları: Web of Science ve Scopus Veri Tabanlarına Dayalı Bir Bibliyometrik Analiz, Kent Akademisi Dergisi, 18(6):3612-3642. https://doi.org/10.35674/kent.1698285

Benzer Gönderiler

  • | |

    Strategic Responses to Quality Management in Turkish Higher Education

    Çalışmada, kuruluşların kendilerine uygulanan uygunluğa/uymaya (conformity) yönelik kurumsal baskılar sonucunda ortaya koydukları farklı stratejik tepkileri belirlemek ve alternatif stratejilerin oluşumunu tahmin etmek için
    geliştirilmiş olan Yeni Kurumsalcı bir ön kavramsal çerçeve takip edilmiştir. Bu kapsamda, Yeni Kurumsalcı bakış
    açısıyla Türk yükseköğretiminde kalite yönetiminin benimsenmesi için yapılan normatif baskılar karşısında hangi
    stratejik tepkilerin verildiği (uyma, karşı koyma, manipülasyon) belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada SmartPLS
    yazılımı ile Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modeli (PLS-SEM) algoritmaları uygulanmıştır. Bulgular, Türk
    yükseköğretiminde kalite yönetiminin benimsenmesi için kurumsal baskılardan gelen normatif baskıya karşı
    “uyma” stratejik tepkisinin ve mimetik baskıya karşı “manipülasyon” stratejik tepkisinin verildiğini ortaya koymaktadır. Çalışmada elde edilen sonuçlardan Türk yükseköğretiminde kalite yönetiminin benimsenmesine yönelik normatif baskılar karşısında yükseköğretim kurumlarının uyma stratejik tepkisi vermeleri, normatif baskının
    yükseköğretimde kaliteyi tesis etmek için önemli bir araç olduğunu kanıtlayan bir gösterge olarak karşımıza
    çıkmaktadır. Bu durum, kalite yönetiminin ulusal bazda sistemsel olarak kurulması çalışmalarında başarının yakalandığına işaret etmektedir. Avrupa Yükseköğrenim Alanında Kalite Güvencesi Standartları ve Yönergeleri
    (ASY)’ne uygunluk, Türk yükseköğretimine başarı getirirken, Türkiye’nin yükseköğretim alanında Avrupa ile entegrasyonunu tamamlamasını sağlamaktadır.

  • | |

    İnsan Kaynakları Yönetiminin Örgütsel Performans Üzerindeki Etkileri ve Türkiye Kaynaklı Araştırmaların Betimsel İçerik Analizi

    Çalışmada, stratejik insan kaynakları yönetiminin örgütsel performans üzerindeki etkilerini ele alan Türkiye kaynaklı 31 tez ve 14 makale olmak üzere toplamda 45 araştırma bir nitel araştırma yöntemi olan betimsel içerik analiz yöntemi ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında makaleler için DergiPark ve TRDizin bilimsel veri tabanları, tezler için ise YÖK Tez Merkezi portalında bulunan yayınlar ele alınmıştır. Araştırmaya dâhil edilen tez ve makaleler altı bölümden oluşan bir çalışma sınıflandırma formuna işlenerek toplanmıştır. Bulguların raporlaştırılmasında grafiklerden ve yüzde ve frekans tablolarından yararlanılarak bulgular betimsel olarak yorumlanmıştır. Araştırma sonuçları, alanda yapılan çalışmaların tamamına yakınında nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığını, geriye kalan az bir kısmında ise karma yöntemlerin tercih edildiğini ve hiçbir araştırmanın nitel yöntemlerden yararlanmadığını göstermektedir. Bir diğer önemli bulgu ise insan kaynakları yönetiminin örgütsel performans üzerindeki etkisinin incelendiği çalışmalarda, İKY’nin örgütsel davranış konuları başta olmak üzere birçok konu ile ilişkili olduğunun görülmesidir.

  • | | |

    Güncel Boyutlarıyla Liderlik

    Günümüzde ortaya atılan yeni liderlik teorileri pozitif örgütsel değişim ve sürdürülebilir performans için temel liderlik yetkinliklerine ve davranışsal gelişmelere oldukça önem vermektedir. Bir liderin etkili olma kapasitesinin nasıl geliştirileceği süreci akademisyenler arasında sürekliliği olan bir tartışma konusudur. Araştırmalar, dinamik, karmaşık ve zorlu ortamlarda liderlerin becerilerini giderek artan bir şekilde sürekli geliştirmeleri gerektiğini öne sürmektedir. Liderlik becerilerinin neler olduğu konusunda yaygın bir fikir birliği vardır ve bu konuda birçok kaynakta benzer özellikler sıralanmaktadır.

    Literatürde liderlik becerileri genel olarak “Hard Leadership Skills” ve “Soft Leadership Skills” olarak iki ayrı kategoride değerlendirilmektedir. Hard Leadership Skills’in Türkçe kavramsal karşılığı Teknik Liderlik Becerileri’dir. Bu beceriler genellikle üniversitelerin “işletme” bölümü eğitimlerinde kazanılan ölçülebilir becerilerdir. Ortalama bir işletme mezununun, mezuniyeti ile birlikte bu becerileri kazandığı varsayılmaktadır. Soft Leadership Skills’in Türkçe kavramsal karşılığı ise Sosyal ya da Davranışsal Liderlik Becerileri’dir. Özellikle son yıllarda oldukça ön planda olan bu beceriler gün geçtikçe insan odaklı bir anlayış benimsenmeye başlayan profesyonel hayatta liderlerin olmazsa olmaz becerileri olarak karşımıza çıkmaktadır. Artık eski zamanlarda olduğu gibi sert, otoriter, anlayışsız ve disipline gereğinden fazla önem veren liderlerin günümüz profesyonel çalışma hayatında başarılı olmaları mümkün değildir.

    Kitapta, liderliği okuyucuya tüm yönleriyle sunabilmek için öncelikle liderlik teorileri, örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık konularında kavramsal bilgi verilmekte, daha sonra küresel bir anlayışla liderliğin önemi vurgulanmakta ve sonraki her bölümde bir davranışsal liderlik becerisi ile ilgili kavramsal ve uygulamaya dönük bilgi sağlanmaktadır.

  • | |

    UZAKTAN ÇALIŞMA VE KRİZ YÖNETİMİ

    Örgütler beklenmedik bir şekilde ortaya çıkabilen çeşitli sebeplerle kriz ve tehditlerle karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu kriz ve tehditler karşısında, örgütlerin işini ve itibarını koruyabilecek en önemli faktör başarılı bir kriz yönetimidir. Uygun şekilde yönetilmediğinde olumsuz sonuçlar doğurabilen ve operasyonlar için önemli tehditler oluşturan krizler karşısında örgütlerin, özellikle uzaktan çalışma modelinde, kriz yönetimini nasıl gerçekleştirecekleri oldukça önemli hale gelmiştir. Uzaktan çalışma, özellikle Covid-19 pandemisinin yol açtığı kriz ortamında önemli bir gelişim göstermiştir. Bu süreçte, dünya genelinde neredeyse bütün örgütler beklenmedik bir şekilde uzaktan çalışma deneyimini yaşamak zorunda kalmışlardır. Uzaktan çalışma ile ilgili daha önceden deneyime sahip olan örgütler, politikalarını uygulamakta hızlı davranırken, fiziksel ofislere sıkı sıkıya bağlı olan diğer örgütler ise kısa bir sürede uzaktan çalışmaya geçiş yapmak zorunda kalmışlardır. Bu salgın döneminde, uzaktan çalışma, kriz yönetimi ve uzaktan çalışmada kriz yönetiminin önemi belirgin bir şekilde anlaşılmıştır.

  • | |

    YÜKSEKÖĞRETİMDE KALİTEYE ULAŞMADA SİSTEMSEL BİR SORUNA ELEŞTİREL BAKIŞ: HER AKADEMİK YÜKSELMEDE YENİDEN ATANMA ZORUNLULUĞU

    Son yıllarda, akademik işe alım ve yükseltmelerle ilgili yayımlanan ilanlarda işe alınmak ya da yükseltilmek
    istenen personelin “akademik yetkinliğini” tanımlayan açıklamalara yönelik eleştiriler oldukça fazlalaşmıştır.
    Bu durum üniversitelerin toplum nezdindeki kurumsal itibarına gölge düşürmektedir. Bu olumsuz durumla
    birlikte, hak ettiği her akademik unvanda “ilk defa atanan bir akademisyenin yaşadığı tüm süreçleri” defalarca
    yeniden yaşayan akademisyenlerin maruz kaldıkları baskı, belirsizliğin getirdiği kaygılar, ekonomik kayıplar
    ve yaşanılan stres ise akademisyenlerin performansına ve üniversitelerin verimliliğine olumsuz etkilerde
    bulunabilmektedir. Bu çalışmada, mesleğe ilk girişten itibaren hak ettiği akademik unvanların kadrosunu
    alabilmek için her seferinde yeniden kadro ilan edilmek ve yeniden atanmak zorunda kalan (yada kadro ilan
    edilmediği için yükseldiği kadroya atanamayan) akademisyenlerin durumu yükseköğretimde kalite yönetimi
    ölçütleri ve eleştirel kuram çerçevesinde değerlendirilmekte, eleştirel kuramın hegomanya teorisi çerçevesinde
    yükselmelerin akademisyenler üzerinde kurulan bir hakimiyete dönüştüğü tespiti yapılmakta ve akademik
    yükseltme konusunun yol açtığı sorunlar irdelenmektedir. Çalışmada, üniversite kadrolarına bir kez atanan bir
    öğretim elemanının unvanı ne olursa olsun her akademik yükselmesinde, yükselme ile doğru orantılı, eş
    zamanlı ve sistematik olarak, herhangi bir uygun görme ya da ilan şartına gerek olmadan, yükseldiği kadroya
    atanması önerilmektedir.

  • |

    OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE’DEKİ DEĞİŞİMİ

    Değişen çevre koşulları ve bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişmeler otomotiv sektöründe şiddetli bir rekabete yol açmıştır.
    Bu değişim otomotiv firmalarının ve lider otomotiv üreticisi ülkelerin faaliyetlerini gözden geçirmesine ve radikal kararlar
    almasına neden olmuştur. Türkiye otomotiv endüstrisi de bu değişimden etkilenmekte ve gelişmektedir. Bu çalışmada,
    son yıllarda yerli otomobil üretme çalışmalarına hız veren Türkiye’nin, otomotiv sektöründeki gelişimi ve değişimi ile
    dünya otomotiv pazarındaki gelişmelerin Türkiye üzerindeki etkileri ve Türk halkının otomotiv pazarındaki satın alma tercihleri incelenmeye çalışılmıştır.